.

 در جستجوی کودکی ...

ديري است با تصوير تو از دور شادم

هر چند ديگر برنمي‌گردي

امّا،

هرگز نخواهي رفت از يادم

مي‌داني چرا چنين است؟ راست نگفته‌ام اگر بگويم خوب مي‌دانم! و دروغ گفته‌ام اگر وانمود كنم كه هيچ نمي‌دانم!!

   آن شعر سهراب را به ياد داري كه از شهري در پشت درياها خبر مي‌داد؟ از شهري كه مشتاقانه خواهان حضور در آن بود و ايمان داشت كه در آن پنجره‌ها رو به تجلي باز است؟ يادت هست، درباره­ی كودكان آن شهر، آن شهر بي‌اساطير چه گفت؟

دست هر كودك ده ساله­ی شهر، شاخه­ی معرفتي است

مردم شهر به يك چينه چنان مي‌نگرند

كه به يك شعله، به يك خواب لطيف

راستي هيچ فكر‌كرده‌اي كه چرا از ميان آن همه آدم­هاي اساطيري، آن پارسايان زاهد و خوبرويان شرقي و خلاصه همه­ی آناني كه سهراب با احترام از آنها ياد كرده است، شاخه­ی معرفت در دست كودك ده ساله­ی شهر است و نشاني خانه­ی دوست نيز در دستان او، كه از كاج بلندي رفته است بالا؟

اصلاُ هيچ فكر كرده‌اي، چرا او كه قرار است از پشت درهاي روشن به سوي ما آيد، كودك است؟

يك نفر بايد از پشت درهاي روشن بيايد

گوش‌كن، يك نفر مي‌دود روي پلك حوادث

كودكي رو به اين سمت مي‌آيد…      

و هيچ از خود پرسيده‌اي كه چرا كودكان از پايان دوران خود و غروب عروسك­ها نگران هستند؟

كودك از باطن حزن پرسيد

تا غروب چه اندازه راه است

   كوئيلو در «كوه پنجم» مي‌گويد: «يك كودك هميشه مي‌تواند سه چيز را به بزرگسالان تعليم دهد: بدون هيچ دليلي شاد باشد، همواره خود را با چيزي سرگرم كند و بداند چطور با تمام قدرت خواسته‌هايش را مطالبه كند.»

اما آيا اين همه­ی ماجراست؟ تصور مي‌كني واهمه­ی سهراب از بزرگسالي تنها از دست رفتن اين سه خصلت است؟

نه!

عبور بايد كرد

و هم‌نورد افق­هاي دور بايد شد

و گاه در رگ يك حرف خيمه بايد زد

عبور بايد كرد

و گاه از سر يك شاخه توت بايد خورد

در داستان «راز فال ورق»، يوستاين گاردنر از مسافران كشتي‌اي صحبت مي‌كند كه فقط يك راه برايشان باقي است تا به دريا افكنده نشوند؛ آن هم اين است كه بتوانند براي اين سؤال كه جهان چيست و راز زندگي كدام است، جوابي درخور يابند؛ مي‌دوني چه كساني توانستند از اين آزمون سرافراز بيرون آيند و در كشتي باقي مانند؟

                                                                                                                     كودكان!

   چرا؟! چرا فقط كودكان؟ مگر آدم‌بزرگ­ها عقل كل نيستند، مگر همه چيز را نمي‌دانند، مگر صاحب انديشه نمي­خوانندشان!

انديشه كاهي بود، در آخور ما كردند

تنهايي: آبشخور ما كردند 

اين آب روان، ما ساده‌تريم

اين سايه، افتاده‌تريم       

                                    ديده­ی تر بگشا …

                                                                                                                ادامه دارد ...

.

دیروز در همایش ارزشگذاری جنبه­های غیر قابل تبادل منابع طبیعی شرکت کردم؛ چرا که قرار بود از نتایج مطالعات خودم (تعیین ارزش جنگل­ها و مراتع کشور از منظر ترسیب کربن، تولید اکسیژن و کاهش آلودگی هوا) که نزدیک به سه سال طول کشیده بود، دفاع کنم.

مطالعاتی که به موجب آن مشخص شد اگر قرار باشد قیمت واقعی همه کارکردها و ارزش­های منابع طبیعی  کشورمون را محاسبه کنیم (از گرده افشانی گرفته تا ارزش های بوم گردی (اکو توریسم) و خاک زایی)، آنگاه متوجه خواهیم شد که خیلی راحت تاکنون از حدود 428 هزار میلیارد ریال از سرمایه ی ملّی زادبوم (نزدیک به 50 درصد تولید ناخالص داخلی سالانه ی کشور) را صرفنظر کرده ایم!

یک نکته جالب که در این همایش توسط همکار خوبم، آقای دکتر کیا­دلیری مطرح شد، اشاره به نقش ارزشمند مورچه­ها در مصونیت درختان جنگلی از بروز و تشدید آفات بود؛ آفاتی که در اثر تشدید فضولات دامی که در جنگل تردد می­کنند، بوجود می­­آیند. در حقیقت ایشان نشان دادند که هر جا جمعیت مورچه­ها زیاد باشد، این آفت امکان طغیان نخواهد داشت (چرا که توسط مورچه­ها و در یک پروسه­ی طبیعی مبارزه­ی بیولوژیک حذف می­شوند). امّا در بخش­هایی از جنگل که تردد زیاد بوده و در نتیجه کلونی­های مورچه­ها به شدت در  زیر ­دست و پای چهار­پایان اهلی آسیب دیده است، شاهد طغیان این آفت خطر­ناک هم هستیم.

این بحث بار دیگر مرا به یاد اصلی مشهوری در محیط زیست انداخت به نام اصل پروانه؛ اصلي كه مضمونش چنين است: «جهاني كه در آن زيست مي‌كنيم، چنان كوچك و به هم وابسته است كه اگر يك پروانه، بالهاي خود را در جنگلهاي آمازون به هم زند، ممكن است طوفان مهيبي در آن سوي كرة زمين رخ دهد.[1]»

 چه كسي فكر مي‌كرد، عاقبت روشنايي شهرها و چراغاني اماكن بلندمرتبه در شب، ممكن است نسل پرنده‌ها، خفاش­ها و قورباغه‌ها را در معرض نيستي كامل قرار دهد![2] چرا كه اين نورافشاني‌ها مانند جاروبرقي حشرات گوناگون نظير پشه‌ها را به خود جذب كرده و با از بين رفتنِ آنها، پرندگان و قورباغه‌ها نيز ديگر چيزي براي خوردن نخواهند داشت و كيست كه امروز نداند، تصورِ جهانِ بي‌پرنده و بدون ابو عطای مشهور قورباغه­ها، چقدر مي‌تواند دهشتناك و دلهره‌آور باشد؟! چگونه است كه هنوز پس از گذشت 32 سال از تولّد اين قانون، كماكان در اولويت‌سنجي‌هاي خويش و در ساز و كارِ تخصيص اعتباراتِ ملّي، بي‌مهاباي فرداها، آن را ناديده مي‌گيريم؟ آنچه که امروز در دريای خزر و خليج فارس روی می­دهد و اين دو بوم­سازگانِ ناهمتای آبی را بدل به نخستين و دوّمين محيطهای آبی آلوده­ی جهان کرده است (فاطمی، 1382)؛ پساب­های آلوده­ای که هر روز با شتابی بيشتر، آبخوان­های کشور را به نابودی می­کشانند، سدهاي پهن­پيکری که شوراب­ها را می­افزايند و تالاب­های ناهمتای ايران­زمين را به خشکی تهديد می­کنند و صنايع آلوده­کننده­ای که اصول ارزيابی زيست­محيطی را به سخره گرفته­اند ... همه و همه نشان می­دهند که ما تا چه اندازه پروانه را از خاطر برده­ايم.      

سروده­ی هشيارانه­ی والت ويتمن (1819-1892)، كه در سال 1855 ميلادي آفريده شده است، نشان مي‌دهد: دانايي فردي براي مهار بحران­هاي اجتماعي و ممانعت از ارتكاب خطاهاي فاحش كافي نيست، هر چند كه لازم است!

باور دارم كه يك برگِ علف كمتر از سيرِ ستارگان نيست،

و مور نيز به همان اندازه كامل است،

و يك دانة ماسه و تخم سوسك و داروگ،

شاهكاري است براي والاترينها،

و توت سياه، شايستة زينت‌بخشيدن به رواقهاي آسمان است،

و باريكترين مفصل دست من، همة ابزارهاي ماشيني را

مسخره مي‌كند،

و گاوي كه با سري غمزده نشخوار مي‌كند،

از هر پيكره‌اي فراتر است

و موش، معجزه‌اي است كافي براي در ترديدافكندنِ

ميلياردها ميليارد بي‌ايمان. [3]

پیوست:

هنگام مراجعت از سازمان جنگل­ها، مراتع و آبخیزداری کشور (محل برگزاری همایش)، با ترافیک سنگینی بر روی پلهای مشهور و زیبای تقاطع همت/ مدرس مواجه شدم و متوجه گردیدم که چندین دستفروش در بین خودروهای مانده در ترافیک می­چرخند تا بتوانند کالای خود را بفروشند! حتّا یک نفر هم سازی به دست گرفته بود و با نواختن بر آن، کاسبی می­­کرد! با خود گفتم: اگر 10 سال پیش با طراح این پل و آزادراه صحبت می­کردم، حتا یک میلیونیوم درصد هم احتمال نمی­داد که این سازه­ی زیبا، عظیم و گران­قیمت مهندسی، در اثر نابخردی­های مدیریت شهری، روزی بی شباهت به بازار مکاره­ی سید اسماعیل نشود!!

          میلیاردها تومان هزینه برای هیچ!

           «انسانها، ابزار منحصر به فردی هستند برای ايجاد ارتباط با واقعيتی که در ساختن آن فعالانه و خلاقانه شرکت دارند.»

                                                                                                اريک يانش[1]

سیستان امسال پس از گذراندن هفت سال جانفرسا، آب را دوباره دید! سرزمینی که زمانی به انبار غله­ی ایران مشهور بود، حال حتا آنقدر آب ندارد که مردمان تشنه و محرومش را سیراب سازد، چه رسد به زمین­های تفتیده­اش! آری! آبادبومی که زمانی از داشتن بزرگترین دریاچه­ی آب شیرین جهان، یعنی هامون[2] به خود می­بالید و بیش از 300 گونه­ی متنوع و ممتاز گیاهی و جانوری را در خود مأوا داده بود، از برکت قهر طبیعت، درازدستی مدیرانش و البته شیطنت­های همسایه­ی شرقی­اش (افغانستان)، دیرزمانی است که از آن سرور و شوکت و طراوت افتاده است[3]

و اگر نبود چشم­پوشی نیروی انتظامی از قاچاق سهل و آسان سوخت، امروز بسیار خالی­تر و خاموش­تر هم به نظر می­رسید ... شاید برای شما جالب باشد که بدانید، یک حلب 20 لیتری بنزین در شهر زابل پنج هزار تومان می­ارزد و اگر به جای بنزین نفت یا گازوئیل باشد تا هفت هزار تومان هم خرید و فروش می­شود! چرا که به راحتی می­توان آن را در هامون پوزک و روستای مرزی تخت عدالت تا 11 هزار تومان به افغان­های عزیز فروخت تا آنها موتور پمپ آب از ایران خریده!! و با آن از آب رودخانه­ی هیرمند دزدیده تا هامون ما را خشک کنند و در عوض تریاک ارزان قیمت دراختیارمان نهند! کالایی که تقریباً در همه جا یافت ­شده و به کیلویی 300 هزارتومان خرید و فروش می­شود!   

شاید عمو اروند عزیز بداند که از سیستانی که او گذر کرده است تا سیستانی که من به چشم دیده­ام چقدر فاصله و تفاوت بوجود آمده است ... اما راستی چرا؟!

به جرأت می­توان ادعا کرد که شاید حجم و غلظت مطالعات انجام شده در هیچ نقطه دیگری از کشور، یارای برابری با سیستان و زابل[4] را ندارد! به روایتی، ارزش مطالعات انجام گرفته در طول 50 سال گذشته به بیش از 600 میلیارد تومان (به قیمت سال 1370) در سیستان می­رسد، امّا آیا می­دانید نتیجه­ی آن گزارش­ها چه شده است و مجلد آنها چگونه نگهداری می­شود؟!! آری، اینچنین بود برادر و خواهر عزیز مخاطب این صفحه!!

 ادامه دارد ...

مهم نيست كه تو، تويي و من، من؛ مهم نيست كه تو براي خود نظام فكري متمايزي نسبت به من داري (و چه بهتر كه چنين است)، چرا که كماكان مي‌توان با دو سامانه­ی مستقل و با دو نگرش به زندگي، در كنار هم آسود و هيچگاه درستی راه را، به درست­راه رفتن نفروخت؛ سالم نگاه كرد و ساده و بدون پيچ و تاب به زندگی نگريست...

مهم اين است که اگه قراره يكي، چيني باشه، آن ديگري نيز رومي بشه!

به سخنی ديگر، به جای اينکه تكرار­گرِ خويش باشيم! جلوه‌گر زيبايي­هاي يکديگر شويم!

  در كتاب احياءالعلوم (جلد سوّم، ص 17)، امام محمّدغزالي داستاني از رقابت روميان و چينيان در علم نقاشي و صورتگري را چنين به نظم درآورده است؛ داستانی که سخت آموختنی است:

چينيان گفتند: ما نقاش­تر                                     روميان گفتند: ما را كر و فر

گفت سلطان: امتحان خواهم در اين                     كز شما خود كيست در دعوي، گزين

اهل چين و روم چون حاضر شدند                        روميان در علم واقف­تر بدند

چينيان گفتند: يك خانه به ما                              خاصه بسپار و يك, آنِ شما

بود دو خانه مقابل؛ در، به، در                                 زان، يكي چيني ستد، رومي دگر

چينيان صد رنگ از شه خواستند                        پس خزينه باز كرد آن ارجمند

هر صباحي از خزينه، رنگ­ها                                 چينيان را تبه بود و عطا

روميان گفتند: نه نقش و نه رنگ                          در خور آيد كار را جز دفع زنگ

در فرو بستند و صيقل مي‌زدند                              همچو گردون ساده و صافي شدند

از دو صد رنگي به بيرنگي رهي است                    رنگ چون ابر است و بيرنگي مهي است

چينيان چون از عمل غافل شدند                         از پي شادي دهل­ها مي‌زدند

شه درآمد، ديد آنجا نقش­ها                                  مي‌ربود آن، عقل را وقت لقا

بعد از آن آمد به سوي روميان                               پرده را برداشت رومي از ميان

عكس آن تصوير و آن كردارها                               زد بر اين صافي شده ديوارها

هر چه آنجا ديد، اينجا به نمود                              ديده را از ديده‌خانه مي‌ربود

روميان آن صوفيانند اي بشر                               بي زتكرار و كتاب و بي هنر

نيك صيقل كرده‌اند آن سينه‌ها                            پاك از آز و حرص و بخل و كينه‌ها

اهل صيقل رسته‌اند از بو و رنگ                            هر دمي بينند خوبي بيدرنگ

                           و همه­ی حرفم اين است كه: قصه همين است!

عزيزتر از جانم، بانوي هميشه پوياي من!

بايد اعتراف كنم كه بيشتر سهم زندگي را چيني بودم! دلم مي‌خواهد تو رومي باشي!! دل است ديگر، تو ببخش!

سايه­ی مهرت كه همان جواني يك سايه است

                                                          تا ابد در تعقيب من باد!

دهمین سال آشنایی­مان خجسته باد ...

مجتبای عزيز

وقتی اسماعيل امروز (سه­شنبه 29/6/84) خبر را تلفنی به من اطلاع داد[1]، نمی­دانم چرا ذهنم فقط يک تصوير را پيش خودش مرور کرد؟! تصوير پدری که از فرزندش می­خواهد تا پايان­نامه­ای را که نمی­تواند بخواند، برايش از اوّل تا آخر بخواند ... و بعد ياد اون دمدمای صبحی افتادم که قرار بود با دوستان بريم پارک بمو (وای! انگار همين ديروز بود ...) و پدر را برای آخرين بار ديدم! در حالی که شک دارم در آن خروس­خون نيمه تاريک، او مرا با چشم­هايي که از هميشه ناتوان­تر می­نمود، ديده باشد.

مجتبای عزيز!

نمی­دانی چقدر دلم می­خواهد پيش تو باشم تا برايت بگويم که تا چه اندازه باور دارم او هم­اکنون جايي در آسمان و مسلماً نزديک­تر از من و تو به پروردگار می­زيد ... چقدر دوس دارم تو را در آغوش گيرم و بگويم: می­فهمم که چه می­کشی در غم از دست دادنِ چنين پدری ... به قول يک دوست مشترک:   چيزهای بسيار بزرگ را تنها می­توان از دور ديد! و پدر را حالا هنگامی که از ما دور شده است، شايد بتوان بهتر ديد و جای خاليش را بيشتر احساس کرد.

تسليت مرا بپذیر ...

عمو اروند و فرهاد عزيز، موج نكته سنج، مريم و فريباي دوست­داشتني و خردمند، نسيم مهربان و خونگرم؛ آرام و فرنوش صميمي، حميد دلسوخته، ليلاي زنده رود و رهاي رها، اي غريب آشنا، اي ماندني و اي مهستاي آبي و ... روي سخنم در اين نوشتار با شماست!

با شما خوبان كه در بين­تان نماينده­اي از هر نسل يافت مي­شود؛ مي­خواهم دريافت­هاي ديگري از سرزمين مادري را كه به حق به آن فخر مي­فروشيم و ناسزاوارانه در باد اين فخر مي­خوابيم، با شما فاش گويم ...

عزيزان من! وقتی از اين حقيقت تلخ آگاه هستيم که زادگاهِ مشترک ما از منظر پايداری زيست­محيطی در رتبه­ي يکصد و چهارم قرار دارد و پايتخت آن در بين 215 شهر جهان از نظر امنيت عمومی، يکصد و پنجاهم و از نظر کيفيت زندگی، يکصد و شصت و هفتم است؛ وقتي درمي­يابيم كه شهروند كشوري هستيم كه مردمانش تنها 8 دقيقه در سال (به طور متوسط) مطالعه می­کنند و برای هر شش نفر فقط يک جلد کتاب وجود دارد (يک­پانزدهم نسبت جهانی آن) و وقتي با تلخي مي­شنويم كه ايرانيان دو برابر هزينه­اي كه در حوزه­ي فرهنگ[1] اختصاص مي­دهند، براي آشاميدن چاي مصرف مي­كنند؛ آنگاه نبايد از خواندن گزارش تكان­دهنده­ي سال 1380 وزارت آموزش و پرورش، بلرزيم و حيران شويم؟!.

« 29 درصد از پسرها و 22 درصد از دخترها پيش از پايان دورة راهنمايي ترك تحصيل مي‌كنند. در سال 1379،  8/1 ميليون دانش‌آموز در مقاطع مختلف مردود شدند كه از اين تعداد، 900 هزار نفر براي هميشه ترك تحصيل كردند[2].»؛ واقعيت دردناكي كه طعم تلخِ آن در گزارش سال 1381 آن نهاد، اگر نگوييم بيشتر شده، دست‌كم كمتر نيز نشده است: «تنها 75 درصد از دانش‌آموزان مقطع ابتدايي، در دورة راهنمايي ادامة تحصيل مي‌دهند[3].» و حكايت در گزارش­هاي جديدتر هم همچنان با همان تلخي باقيست ...

چنين است كه ملاحظه مي­كنيم، كشور ما تقريباً در اغلب زمينه­هاي مؤيد پايداري، از روندي كاهنده رنج مي­كشد و در ميان 142 كشور مورد بررسي، از نظر كيفيت هوا در رتبه­ي 119، از نظر درصد حيوانات در معرض خطر در رتبه­ي 106(يعني 105 كشور وضعيتي بهتر از ايران دارند)، از نظر حاكميت زيست­محيطي در رتبه­ي 138 و از نظر ظرفيت مباحثه و بررسي در رتبه­ي 124 قرار گرفته است.  

مديريت سرمايه و نيروي انساني كارآفرين و نوع نگاه به آن در جامعه‌اي كه به گفته­ي خاتمي عزيز در آستانه­ي آشفتگي قرار دارد[4]، رشد سالانه­ي بزهكاري در آن تا 190 درصد گزارش شده است[5]، سالي چهارصدهزار جوان اغلب تحصيل‌كرده­ي خويش را صادر مي‌كند![6] متوسط ميزان درآمد و مخارج خانوارهاي شهري و روستايي آن همواره از ترازي منفي برخوردار است[7]، بالغ بر 8/59 درصد از مديرانِ فردايش به نوعي از افسردگي مبتلايند[8]، تحصيلات 85 درصد از شاغلان بخش صنعت و 1/97 شاغلان بخش كشاورزي زير‌ديپلم و 50 درصد شاغلان در آموزش و پرورش در حد ديپلم و زير ديپلم است[9]، توليد ناخالص ملّي‌اش، در بهترين حالت، جوابگوي بيشتر از80 تا 85 درصد از نيازهاي معيشتي‌ (نيازهاي امروز)، 50 تا 55 درصد از نيازهاي سرمايه‌گذاري (نيازهاي فردا) و فقط 37 درصد از نيازهاي آموزشي‌اش (نيازهاي پس‌فردا) نيست[10]؛ و سرانجام آنكه سطح درآمد سرانه­ي شهروندانش با مردم كشورهايي نظير ناميبيا، گواتمالا و السالوادر برابري مي‌كند؛  آري مديريت چنين جامعه­اي چگونه بايد باشد؟!

آيا بايد تعجب كنيم كه چرا 90 درصد از جوانان اين آب و خاك ترجيح مي‌دهند، روزانه يك ساعت از وقت خويش را در خيابان­ها پرسه بزنند، تا اينكه دو دقيقه در روز مطالعه كنند![11]

دوستان من!

كشوري كه مردمانش چاي خوردن و سيگار كشيدن را به مطالعه‌كردن ترجيح مي‌دهند؛ كشوري كه ورودي زندان­هايش به 800‌ هزارنفر در سال مي‌رسد، كشوري كه نيمي از كادرِ مؤثرترين و مهمترين وزارتخانه‌اش (وزارت آموزش و پرورش) تحصيلاتي در حد ديپلم و زير آن دارند؛ كشوري كه … چگونه مي‌خواهد فرزانگاني چون آنان كه نامشان را در پست قبلي آوردم، از نو بيافريبند؟

باز هم در اين باره با شما سخن خواهم گفت ...

عزيز من! اميدواريم يه روز برسه كه تو هم، حسابي حسابي با اين دنيا و رسوم آن آشنا بشي و ياد بگيري چيكار كني تا در اين سراي رنگارنگ، دلت مثل همين الان، فقط و فقط براي مهربوني بلرزه و اشتباه اغلب ما آدم­بزرگارو تكرار نكنه!

آخه مي‌دوني؟! ما آدم بزرگا، يه جورايي، در يه موقع­هايي، تو يه جاهايي، پيش يه كسايي، واسه يه چيزايي، سرخ شديم و اشك ريختيم كه بعداً فهميديم ارزششو نداشته و حرمت اشك بيشتر از اون چيزاست…                      

  يادت باشه! آدم­ها فقط واسه­ی غم­ها و شادي­هاي بزرگه كه مجازند، چشماشونو خيس كنند.

                                                  و اين خيلي مهمه دوست من!

  ما آدم بزرگا واسه­ی هر چيزي كه خودشو يه جوري آويزون زندگي كرده، حرص خورديم (واسه­ی پول، واسه­ی ماشين، واسه­ی لباس، واسه­ی مدرك، واسه­ی مقام، واسه­ی شهرت، واسه­ی…) و اونارو سخت جدي گرفتيم، امّا يادمون رفته كه هيچ چيز تو زندگي، جز خود زندگي ارزش جدي گرفتنو نداره…

  ما هيچ چيز پدرمون را به پدرمون ترجيح نمي‌ديم، هيچ چيز مادرمون را، به بهاي مادر نمي‌فروشيم، پس چگونه است كه زندگي را اينقدر راحت به بهاي متعلقاتش مي‌فروشيم؟ چگونه است كه آب را گل مي‌كنيم؟!…

عزیز من! اشتباه ماهارو تكرار نكن؛

زندگي يعني: ديدن اون رهگذر گرسنه‌اي كه غرق خوردن جيره­ی روزانه‌اش، انگاري تموم غم­هاي عالم رو فراموش كرده؛

زندگي يعني: تماشاي سير مورچه‌ها، وقتي كه دنبال آخرين خرده‌هاي غذايي مي كردند كه از اون رهگذر، رو زمين ريخته:

زندگي يعني: يه دفعه (در هنگام اسباب­کشی) زنگ در خونه بخوره و عزيزترين دوستان آدم بيان تو و بگن: «سلام! كمك نمي‌خواين؟»؛

زندگي يعني: نگاه كردن به اون ماهي­هاي سرخ كوچولو كه پاهاي ورم كرده­ی علي رو مي‌بوسيدند[1]- آخه، علي آسموني بود - اصلاُ همه­ی بچه‌ها، همه­ی آدم كوچيكا، آسماني هستند و براي همين است كه ما تو را دوست داريم، غزل!

  زندگي يعني: ده، بيست، سه پونزده، هزار و شصت و شونزده! زندگي يعني: خاطره­ی تبسم­هايي كه به واسطه­ی ما بر لب عزيزترين كسمانمان نقش مي‌بندد؛

زندگي يعني: لرزيدن دل از خوندن نامه‌اي كه خطابش «من» است؛

زندگي يعني: همين شور و شوق غريبي، كه آدم را وامي‌داره تا در دمدماي سحر براي شما دوستان عزیزم، در اين سرای مجازی بنويسه…     

آره! زندگي يعني: ستايش زيبايي و مهرورزي و اين فقط در گرو نگاه توست …

نگاه توست كه رنگ دگر دهد به جهان

اگر كه دل بسپاري به «مهرورزيدن»

اگر كه خونكند ديده‌ات به «بدديدن»

                                                  و اين خيلي مهمه دوست من!

عزيز من! غزل من! اين خيلي مهمه كه ياد بگيري تو اين دنيا، هيچ رسمي نيست كه تو مجبور باشي حتماً اونو ياد بگيري!! باور كن اين جهان نيست كه تو را مي‌سازه، اين تو هستي كه جهان را مي‌سازي! تاريخ، آدمها را نمي سازه، آدم­ها هستند كه تاريخ را مي‌سازند … 

  پس به اون راهي برو كه دل پاك و معصومت دوست داره، خاك عادت را از قانون زندگي بتكون! بايدها و تكرارها را فراموش كن و پرده‌ها را بردار …  

پرده را برداريم،

بگذاريم كه احساس هوايي بخورد

بگذاريم بلوغ زير هر بوته كه مي خواهد بيتوته كند …

                                                  و اين خيلي مهمه دوست من!

تولدت مبارک

اين يكي از آخرين عكس هاي خاتمي در دوران رياست جمهوري ­اش بود؛ در هنگام وداع با مديران خويش در نهاد رياست جمهوري... خاتمي مي گريد ... درست از همان جنس كه 4 سال پيش هنگام ثبت نام در ستاد انتخابات كشور از او ديديم. آنجا كه گفت: "من آمده­ام، با همان عهد پیشین." اما آيا او واقعاً با همان عهد پيشين آمده بود؟!

نمي­دانم! فقط همانقدر مي­دانم كه او با اشك آمد و با اشك هم رفت. ولي حرمتِ يادش، اگر خنده­اي هم بر لبانمان ننشاند، ايمان دارم كه هرگز غمگينمان هم نخواهد ساخت. خداحافظ رئيس جمهور ديروز و سلام انديشمند پرسشگر امروز ...

خاتمي؛ مرد فرداهاست...

انتخاب کوتاه­ترين يا آسون­ترين راه، هميشه جواب نمی­ده؟!

هوای تهرون چند هفته­ای است که وحشتناک گرم شده و تو يکی از همين روزا که مجبور بودم برای انجام يک تکليف اداری به مرکز شهر برم، از شدّت گرما داشتم حسابی کلافه می­شدم ... بخصوص که ترافيک شدید خيابون­ها هم شده قوزبالاقوز ...

خلاصه در هنگام برگشت در ابتدای آزادراه تهران کرج[1] ابتدا به نخستين پيشنهاد پاسخ داده و در يک خودروی پيکان به عنوان اولين مسافر نشستم ... امّا مگه تو اين گرما مسافر پيدا می­شد، اونم با اين همه مسافرکش؟ اين شد که بعد از چند دقيقه متوجه يک خودروی پژو جی ال ايکس کولردار شدم که او هم داشت مردم را به همان مسير فرا می­خواند و من هم که گرما ديگه داشت به مرز گيجی می­رسوندم، از خودروی قديمی شهر و ديار! پياده شدم و به عنوان آخرين مسافر سوار بر جی­ال ايکس شدم که واقعاً چقدر خنک بود؛ تو راه با خودم می­گفتم: نکنه حالا که ماشينو عوض کردم، يه بلايي سرم بياد! بعد به فکر خودم خنديدم و خوابم برد ...

وقتی چشم باز کردم، ديدم اتومبيل به انتهای مسير (45 متری گلشهر) رسيده، در حالی که من می­بايست خروجی مؤسسه استاندارد (حدود 6 کيلومتر پيش­تر) پياده می­شدم!!

خلاصه هم ديرتر به خونه رسيدم، هم پول بيشتری پرداخت کردم و هم مدت زمان طولانی­تری را با گرما همراه شدم!! در صورتی که اگه تو همون پيکان مونده بودم، امکان نداشت که با وجود چنین گرمايي خوابم ببره ...

نتيجه­گيری اخلاقی:

اينکه می­گن هميشه کوتاه­ترين يا آسون­ترين مسير، بهترين مسير نيست، آنچنان بی­ربط هم نيست آ ...