هدیه تهرانی یكی از معدود ستارگان واقعی تاریخ سینمای ایران است. از آن معدود نامهایی كه طی ۱۰ سال گذشته ، اسمش به روی پوسترهای سینما، فروش فیلم را تا حد زیادی تضمین میكند.
طی ۱۰ سال گذشته فیلمهای بسیاری از او در فهرست پرفروشهای سال قرار گرفتهاند. زندگی سینمایی او علیرغم تمام شایعات و جنجالها، همچنان با قدرت تمام ادامه دارد. در فهرست فیلمهای او، میتوان علاقه یك بازیگر محبوب را به قبولاندن تصویر متفاوتی از خود به عنوان بازیگری قدرتمند پیدا كرد.
او در حداقل دو فیلم شوكران و چهارشنبهسوری نشان داده كه از تواناییهای ویژهیی به عنوان یك بازیگر سینما برخوردار است و كار خود را كاملا جدی میگیرد. خودش اذعان دارد در بدو ورودش به سینما اینگونه نبود و سینما برایش یك وجه تفنن بیشتر نبود.
او را محمدرضا شریفینیا كشف كرد و به هدایت فیلم معرفی كرد. برای ایفای نقش در فیلم روز واقعه. در تستهای بازیگری قبول نشد و نقش به لادن مستوفی رسید. دو سال بعد، كیانوش عیاری از روی عكسش، او را برای بازی در فیلم بودن یا نبودن انتخاب كرد، اما طولانی شدن روند تولید فیلم، موجب شد تا تهرانی جذب پروژه سلطان شود. (نقش بودن یا نبودن عاقبت به عسل بدیعی رسید).
كیمیایی شخصا برای مذاكره با این چهره عازم مذاكره با او شد و بلافاصله او را تایید كرد. اینگونه بود كه هدیه تهرانی در ۲۴ سالگی بالاخره وارد عرصه سینما شد.
حالا ۱۰ سال گذشته است و تهرانی علاوه بر تثبیت خود به عنوان یك كاراكتر ثابت با ویژگیهایی مثل خونسردی، نفوذناپذیری و نگاه از بالا به مردان، توانسته تجربیات متفاوتی را نیز در نقش زنان زخم خورده و شكست خورده از سر بگذراند.
حالا او میتواند با غرور به كارنامه سینماییاش نگاه كند.تهرانی در ادامه تجربیات ویژهاش، حالا حضور در آخرین فیلم بهمن قبادی را نیز از سر گذرانده و او پروژه ایرج كریمی و منیژه حكمت را هم در دستور كار دارد.
آن دختر ۲۴ ساله فیلم سلطان، اكنون زنی است در اوج محبوبیت كه در میان منتقدان و اهالی سینما نیز از محبوبیت شگرفی برخوردار است. دو سیمرغ بلورین (برای قرمز و چهارشنبهسوری) و یك تندیس خانه سینما ، نشانههایی از كمال یك بازیگر هستند.
●● بهترین فیلمها
● سلطان
حضور ناگهانی هدیه تهرانی در اقتباس مسعود كمیایی از جیببر خیابان جنوبی، در نقش دختر یك سرایدار كه از كاراكتر قدرتمندی برخوردار است. هدیه تهرانی در اولین فیلم، بازیگر خوبی نیست. نه میمیك خوبی دارد، نه بیان قدرتمندی اما از همان اولین فیلم یك ویژگی خاص را نمایش میدهد. در هیچ صحنهیی حاضر به قبول برتری بازیگر روبرویش نیست.
او در تمام صحنههایی كه با فریبرز عربنیا همبازی است، تمام انگارههای موجود درباره نقش زن در چنین فیلمهایی را تحتالشعاع قرار میدهد. سلطان در جشنواره فجر چندان مورد توجه قرار نگرفت. اما برخی از منتقدان و كارشناسان مجذوب كاراكتر خاص هدیه تهرانی در این فیلم شدند.
● غریبانه
كاراكتر تهرانی به شكلی افراطی در غریبانه به نمایش در میآید. یك خانم دكتر لجباز و پرخاشگر، كه در پناه این كاراكتر خشن خود، درون زخمپذیر و زنانه خود را پنهان میكند. در غریبانه با ابوالفضل پورعرب همبازی بود و به نسبت فیلم سلطان، بازی متكاملتری از خود نشان میدهد. منتقدان و كارشناسان نكتهیی را كشف كردند، غریبانه مثل سلطان پرفروش از آب درآمد.
● قرمز
یك بازی حیرتانگیز از هدیه تهرانی. این بار با محمدرضا فروتن همبازی است. بازی فوقالعاده او در نقش زنی كه در مقابل ستم مرد و خانوادهاش سر به طغیان برمیدارد و حتی تا كشتن او پیش میرود، بسیار به طبع دختران و زنانی كه پس از فضای دوم خرداد، حال و هوای جدیدی را تجربه میكردند، خوش آمد.
فیلم یك جایزه سیمرغ بلورین بهترین بازیگری را برای او به ارمغان آورد، آن هم در حالی كه رقیب بزرگی مثل نیكی كریمی در فیلم دوزن را همراه خود داشت. قرمز اعلام موجودیت هدیه تهرانی در عرصه سینمای ایران بود. قرمز باز هم پرفروش از آب درآمد.
● شوكران
قدرتنمایی باورنكردنی از هدیه تهرانی. فیلمنامه دقیق و سنجیده فیلم این اجازه را میدهد تا هدیه تهرانی با مفهوم كاراكتر تثبیت شدهاش بازی كند و حدسیات تماشاگر را بر هم بزند. او در ابتدا زنی بیبندوبار به نظر میرسد كه هراسی از ویران ساختن زندگی مرد روبرویش ندارد، اما بتدریج مشخا میشود كه او یك قربانی است.
قربانی رسم و رسوم جامعه كه آمادهاند زنی مستقل و متكی به خود مانند او را در چرخدنده سوءبرداشتها نابود كنند. شوكران یكی از بهترین فیلمهای پس از انقلاب ایران است كه بخش عمدهیی از قدرت خود را از بازی غافلگیرانه هدیه تهرانی كسب میكند.
● كاغذ بیخط
تجربه بازی تهرانی با یكی از مشهورترین كارگردانهای ایران بیشتر به نفع هدیه تهرانی تمام شد. فیلم ناصر تقوایی، بخاطر ریتم كندش چندان مورد استقبال تماشاگران قرار نگرفت، اما هدیه تهرانی در نقش زنی خانهدار كه دنیایی خیالبافانه برای خودم ترسیم كرده و میخواهد تا تجربههای جدیدی را پشت سر بگذارد فوقالعاده و دیدنی است. تهرانی این بار با خسروشكیبایی همبازی است و باز هم سر سوزنی از همتای خود كم نمیآورد.
● دنیا
اولین تجربه هدیه تهرانی در سینمای كمدی، یك موفقیت تجاری كامل بود. این بار او در نقش زنی مجرد و از فرنگ برگشته است كه دنیای آرام و بیسكون مرد صاحبخانهاش (با بازی محمدرضا شریفینیا) را به شكل كامل برهم میزند و او را شیفته خود میسازد.
در برخی صحنهها اعتمادبهنفس تهرانی در ادای كلمات با لهجه فرنگی كمی تو ذوق میزند اما هرچه هست تهرانی استعداد خود را در عرصه سینمای كمدی به همه ثابت كرد. این استعداد را سال بعد در فیلم دختر ایرونی نیز دیدیم.
● چهارشنبهسوری
این بار هدیه تهرانی در بالاترین سطح بازیگری سینمای ایران ظاهر میشود. بازی او در چهارشنبهسوری یك شگفتی كامل است. او پوسته نقش بازی كردن را كه در میان بازیگران سینمای ایران مرسوم است، میشكافد و با نقش یكی میشود.
در برخی صحنههای فیلم هدیه تهرانی به تمام معنی معجزهیی را شكل میدهد. در صحنهیی كه با خواهرش در حال گفتوگو است و صدایش در بغض و گریه میشكند، تماشاگر حدفاصل بازیگر و نقش را به شكل كامل فراموش میكند. چهارشنبهسوری صعود هدیه تهرانی و ادامه روند تكاملیاش در كارنامه بازیگریاش است. چهارشنبه سوری پس از دو سال فترت ، یك نقطه عطف كامل در پرونده هدیه تهرانی بود.
● نقشهای سوم
هدیه تهرانی در چند فیلم، در نقشهای فرعی ظاهر شده است. در خانهیی روی آب ساخته فرمانآرا، او در نقش منشی دكتر سپیدبخت ظاهر میشود كه در انتقام از بیتفاوتی و هوسبازی دكتر، مقدمات مرگ او را فراهم میكند.
بازی در این فیلم اگرچه تجربه متفاوتی بود اما چندان جلب توجه نكرد.تهرانی در فیلم دوئل ساخته احمدرضا درویش باز هم نقش كوچكتری را ایفا كرد. حضور او در یك فصل ۵ دقیقهیی محدود میشد و به نظر میرسید فیلمساز بیشتر در پی قرارگرفتن نام او در پوستر فیلم بوده است.
در یك بوس كوچولو، هدیه تهرانی در نقش فرشته مرگ ظاهر میشود كه در طول فیلم به شكل متناوب حضور پیدا میكند. در مجموع نقشهای كوتاه هدیه تهرانی، هرچند نشانگر عدم هراس او از تجربههای متفاوت است، اما هیچكدام نقطه مثبتی به كارنامه او اضافه نكردهاند.
● فیلمهای دیگر: دستهای آلوده، آبی، چتری برای دو نفر، دختر ایرونی، جایی برای زندگی، سیاوش، پارتی.
در قسمت بعد با زندگی شخصی او نیز آشنا خواهیم شد